Türkiye Yangın Yönetmeliği'ne göre yangın pompalarında bulunması gereken özellikler

Yangın Yönetmeliği'nin 2.bölümünde sulu söndürme sistemleri ayrıntılı olarak yer almaktadır.

Madde 91.

Sabit boru tesisatı, yangın dolapları sistemi, hidrant sistemi ve yağmurlama sistemi gibi sulusöndürme sistemleri için yapılmış hidrolik hesaplar neticesinde gerekli olan su basınç ve debideğerleri, merkezi şebeke veya şehir şebekeleri tarafından karşılanamıyor ise yapılarda, kapasiteyikarşılayacak yangın pompa istasyonu ve deposu oluşturulması gerekir.

Binanın sulu söndürme sisteminde kullanılacak su kaynağının, ihtiyacını karşılayacak kapasitede olması ve yangın anında (ihtiyaç durumunda) kullanılabilecek güvenilir bir kaynaktan sağlanması gerekir. Şehir şebekesi yangın esnasında su kaynağı açısından 92'nci maddenin birinci fıkrasını sağlayacak şekilde güvenilir (kesintiye uğramadan) olması; bu şekilde olmaması durumunda,ayrı bir yangın deposu ve yangın pompa istasyonu bu yapı için tasarlanır ve uygulanır.

Madde 92.

1. Sistemde en az bir güvenilir su kaynağı bulunması şarttır.

2. Sulu söndürme sistemleri için kullanılacak su depolarının yangın rezervi olarak ayrılmış bölümlerinin başka amaçla kullanılmaması ve sadece söndürme sistemlerine hizmet verecek şekilde düzenlenmesi gerekir.

3. Sulu söndürme sistemleri tasarımında 19'uncu maddedeki bina tehlike sınıfları dikkate alınır. Su deposu hacmi, düşük tehlike için 30 dakika, orta tehlike için 60 dakika ve yüksek tehlike için 90 dakika esas alınarak bulunur.

4. Yağmurlama sistemi, yangın dolabı ve hidrant sistemi bulunan sulu söndürme sistemleri su deposu hacmi, ön hesap için Ek-8/A tablosunda yer alan veriler esas alınarak veya beşinci fıkrada belirtilen usule göre hesaplanabilir. Tablo kullanılırken yükseklik olarak yağmurlama başlığının kullanıldığı en üst kod esas alınır. Su deposu hacmi hidrolik hesap yapılarak hesaplanır ise hidrolik hesap metoduyla bulunan su deposu hacmi esas alınır.

5. Su deposu hacmi ön hesaplaması, Ek-8/B'ye göre hesaplanan yağmurlama sistemi su debisine, Ek-8/C'de belirtilen yangın dolabı su debisi ve hidrant sistemi var ise hidrant debisi de ilave edilerek,tehlike sınıfına göre üçüncü fıkrada belirtilen sürenin çarpılması ile hesaplanabilir.

6. Yapıda sulu söndürme sistemi olarak sadece yangın dolapları sistemi mevcut ise su kapasitesi, TSEN 671-1 ve TS EN 671-2'ye uygun sistemlerde 94'üncü maddede verilen tasarım debi değerlerinin tehlike sınıfları için bu maddenin üçüncü fıkrasında verilen süreler ile çarpımı ile hesaplanır. Kullanım alanı yüksek tehlike sınıfı değilse ve yapıda sadece yangın dolapları sistemi mevcutsa yangın dolapları binanın kullanım suyu sistemine bağlanabilir ve ayrı bir sistem istenmez.  

Yüksek tehlike sınıfında olmayıp sadece yangın dolabı sistemi yapılması zorunluluğu olan yapılarda, yangın dolabı sistemi binanın kullanım suyu tesisatından beslenebilir. Ancak, bu maddenin birinci fıkrasındaki en az bir güvenilir su kaynağı bulunması şartının sağlanması gerekir. Yangın anında ilk müdahalenin yapılacağı yangın dolabı sisteminin her an çalışır halde bulunması ilkesini sağlayacak şekilde bir alt yapının var olması durumunda, bu tip yapılarda binanın kullanım suyu sistemine bağlanması kabul edilerek ayrı bir sistem istenmemesi uygun olacaktır.

Yangın pompaları

Madde 93

1. Yangın pompaları; sulu söndürme sistemlerine basınçlı su sağlayan, anma debi ve anma basınç değeri ile ifade edilen pompalardır. Pompaların, kapalı vana (sıfır debi) basma yüksekliği anma basma yüksekliği değerinin en fazla % 140'ı kadar olması ve % 150 debideki basma yüksekliği anma basma yüksekliğinin % 65'inden daha küçük olmaması gerekir. Bu tür pompalar, istenen basınç değerini karşılamak şartıyla, anma debi değerlerinin % 130'u kapasitedeki sistem talepleri için kullanılabilir.  

Yapının kullanım suyu hidroforu ile Yönetmeliğe uygun yangın pompasının karıştırılmaması,Yönetmelik hükümlerini karşılayan (asıl/yedek) yangın pompasının testlerinin yapılarak işletmeye alınması gerekir.

 2. Sistemde bir pompa kullanılması hâlinde, aynı kapasitede yedek pompa olması gerekir. Birden fazla pompa olması hâlinde, toplam kapasitenin en az % 50'si yedeklenmek şartıyla, yeterli sayıda yedek pompa kullanılır.

3. Pompanın çevrilmesi, elektrik motoru yanı sıra içten yanmalı motorlar veya türbinler ile olabilir

5. Yangın pompalarının, otomatik hava boşaltma valfi ve sirkülasyon rahatlama valfi gibi yardımcı elemanlarının bulunması gerekir.

6. Her pompanın ayrı bir kumanda panosu ve panonun da kilitli olması gerekir. Elektrik kumandapanosunun, faz hatasının, faz sırası hatasının ve kumanda fazı hatasının bilgi ışıkları ile donatılmasıgerekir. Pano ana giriş devre kesicisine pano kilidi açılmadan erişilememesi gerekir.

7. Her pompanın ayrı bir kumanda basınç anahtarının olması gerekir. Basınç anahtarlarının; kumandapanosunun içine yerleştirilmiş, su basıncını boru bağlantısıyla hisseden, su darbelerine karşı korumalı,alt ve üst değerler ayrı ayrı ve bağımsız olarak ayarlanabilir ve ayarlandıktan sonra kilitlenebilir olmasışarttır.

8. Pompa kontrolü basınç kumandalı; tam veya yarı otomatik olabilir.

9. Pompa odası veya pompa istasyonunda elektrik motor tahrikli pompalar için +4 °C ve dizel motortahrikli pompalar için +10 °C üzerinde sıcaklığın sürekli sağlanabilmesi için uygun gereçler sağlanmalıdır.

10. Pompa istasyonunda, servis, muayene ve ayar gerektiren cihazların çalışma alanı etrafında acil aydınlatma sağlanması şarttır.

11. Zemin yeterli bir drenaj için eğimli hazırlanarak suyun pompadan, sürücüden ve kontrol panosu gibi kritik cihazlardan uzaklaştırılması sağlanır.

Yangın durumunda yapının şebeke elektriği kesildiğinde, söz konusu yangın pompalarının sağlıklı çalışabilmesi için Yönetmelik hükümlerine uygun gerekli tedbirlerin alınmış olduğunun kontrol edilmesi gerekir.Yapılarda bulunan sulu söndürme sistemlerini besleyecek olan yangın pompaları, yangın söndürme projelerindeki hesaplanan debi ve basma yüksekliklerini karşılar. Ayrıca yangın esnasında çalışma sürekliliğini sağlayacak şekilde mevzuata uygun yangın pompası özelliklerine sahip olur. Yapının kullanım suyu basınçlandırmasında kullanılan hidroforların yangın pompası amacıyla kullanılması uygun değildir.

Kaynak. 

Türkiye Çevre ve Şehircilik Bakanlığı-Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu/Aralık 2024